John Kormeling / 2009
John Körmeling (Amsterdam, 1951) is beeldhouwer en architect. Hij studeert tot 1981 bouwkunde aan de Technische Hogeschool in Eindhoven, de stad waar hij nog steeds woont en zijn atelier heeft. Zijn eerste grote solo-exposities heeft hij in De Pont in Tilburg (1998) en in het Van Abbemuseum in Eindhoven (1999). Voor de Expo 2010 in Shanghai ontwerpt hij het Nederlands paviljoen Happy Street, een 410 meter lange straat in de vorm van een ‘8’ – het Chinese geluksgetal. In de verschillende gebouwen die aan deze acht hangen, is het beste van Nederland te zien: de grootse prestaties op zee en aan land, de nieuwste uitvindingen en de mooiste kunst.
Ruimte als leitmotiv
Körmelings werk beweegt zich op de grens tussen kunst en architectuur. Het leitmotiv van zijn oeuvre is het begrip ‘ruimte’ en de verschillende manieren waarop men hiermee kan omgaan. De problematiek van stadsplanning, in combinatie met het groeiend aantal auto’s en de benodigde infrastructuur zoals snelwegen en parkeergarages, fascineert hem. Zo draait een groot deel van zijn werk rond het vinden van creatieve en artistiek verantwoorde oplossingen voor files en rond het tekort aan parkeerplaatsen. Zijn projecten zijn vaak non-conformistisch, soms onuitvoerbaar en geven dikwijls blijk van een fijn gevoel voor humor.
Draaiend Huis
Hij realiseert vele opdrachten in de openbare ruimte, vaak projecten van grote omvang zoals Draaiend Huis (2008) in Tilburg. Dit werk bestaat uit een huis in het midden van de Hasselt-rotonde en is 5 meter breed, 10 meter hoog en 8,5 meter diep. Het huis draait in bijna een uur langzaam volledig rond. Draaiend Huis wordt gezien als een van de opmerkelijkste realisaties van ‘rotondekunst’ in Nederland. Andere bekende kunstwerken zijn een reuzenrad voor auto’s – het Drive-inn wheel (1999) in Utrecht, kunstwerk 1989 op de Hillekopflat in Rotterdam en het lichtobject HAHA HIHI (1993) in de vertrekhal van Schiphol.
The origin of 1 metre / De oorsprong van 1 meter | 13 december 2013
Het leitmotiv in het oeuvre van Körmeling is ruimte, en dit beeld toont zijn sterke fascinatie voor meten. Het bestaat uit een aluminium cirkel en twee staven; een van 100 centimeter en een van 314 centimeter.
Nieuwe maateenheid
Bij het berekenen van de cirkel komt Körmeling bij toeval tot de volgende relatie: als de omtrek van een cirkel gelijk is aan zes keer de koninklijke el (de maateenheid van de piramide van Cheops; 52,36 centimeter), dan is de diameter van die cirkel één meter. Körmeling vermoedt dat de Franse wetenschappers, die tijdens de expeditie van Napoleon in Egypte letterlijk alles optekenen wat ze aantreffen, zo’n cirkel hebben gezien. De Fransen zijn in die tijd op zoek naar een nieuwe maateenheid. De Egyptenaren weten al dat de aarde rond is, en hebben de omtrek ervan berekend. “Officieel is de meter van de aardomtrek afgeleid. Een politiek correcte, nieuwe, universele maateenheid, de meter.”
Met The origin of 1 metre / De oorsprong van 1 meter laat hij de opeenvolging van maten zien die ontstaat wanneer je zomaar een maat kiest. Het is een model waarin lengtes zich in de ruimte ontwikkelen, met ten opzichte van elkaar zo min mogelijk verschil in richting, maat en plaats. Körmeling noemt dit ‘minimaal meten’. Het werk bestaat uit een cirkel, een staaf met de afmetingen van de diameter van de cirkel (1 meter) en een staaf die staat voor de omtrek van diezelfde cirkel (pi = 1m × 3,1415 = 3,1415 meter).
The origin of 1 metre / De oorsprong van 1 meter is samen met de beelden van de overige winnaars te zien in het Apeldoornse Sprengenpark (Sprengenparklaan, tussen de Asselsestraat en de John F. Kennedylaan). Een overzicht van deze beelden vind je op de plattegrond, waar ook een korte wandelroute op is aangegeven.
Ring met koninklijke allure
De ring die Dinie Besems (Oosterhout, 1966) gemaakt heeft, heeft in meerdere opzichten ‘koninklijke allure’. Ze presenteert de ring met zijn kroonachtig silhouet op een blauw Wilhelminabord, dat in 1938 ter gelegenheid van het 40-jarig regeringsjubileum vervaardigd is door Societé Ceramique Maastricht. De ‘W’ in het ontwerp van Besems verwijst naar Wilhelmina, maar staat volgens haar in de eerste plaats voor ‘winnaar’; dit staat ook in de binnenkant van de ring gegraveerd. De ring is een 3D-wasprint, in zilver gegoten en vervolgens verguld.
Besems is sieraadontwerper en beeldend kunstenaar en wordt geroemd om haar radicale, conceptuele maar toch heldere aanpak. In haar ontwerpen past ze nieuwe digitale technieken zoals 3D-printen toe, maar ze maakt ook gebruik van ambachtelijke technieken. Beide technieken komen duidelijk terug in de ring voor Körmeling.
Herkomst
We staren omhoog om
onze omtrek te ontdekken
trekken een eeuwig huis op
uit wat ons omspant
zouden precies in ons
uitzicht kunnen wonen
in een oogopslag past
de hele sterrenhemel
achter elk gazon
plooit zich de horizon
je kijkt naar de ring
en je kijkt erdoor
zo werd uit een meisjesheup
ooit een hoepel geboren
uit een wiel de weg
uit de afgelegde meters
een mensenleven
uit de aarde de maat
Thomas Möhlmann (1975)
Anne Berk, Marijke de Goey, Bert van Loo, Hans Meijs en Marie Jeanne de Rooij.
