Eja Siepman van den Berg / 2017
Eja Siepman van den Berg (Eindhoven, 1943) begint haar opleiding in 1962 aan de Rijksakademie in Amsterdam bij Paul Grégoire en Piet Esser. Ze kan worden beschouwd als lid van de ‘Groep van de figuratieve abstractie’. Als ze in 1967 de Prix de Rome wint, neemt haar carrière een vlucht en ze verovert met haar oeuvre een geheel eigen plek in de canon van de Nederlandse beeldhouwkunst. Haar werk is te zien in zowel museale als privécollecties en in de openbare ruimte. Als beeldhouwer is Siepman van den Berg verwant aan het gedachtegoed van Charlotte van Pallandt, destijds een van de weinige vrouwen die zich ferm staande houdt in een door mannen gedomineerde beeldhouwwereld. Ze is in 1978 de eerste winnaar van de Charlotte van Pallandt-prijs voor jong talent tot 35 jaar.
Figuratieve abstractie
Siepman van den Berg werkt zelden naar levend model en kiest consequent de (meestal) vrouwelijke naaktfiguur als hoofdonderwerp. Voor haar busten, torso’s of staande figuren werkt ze met marmer en brons. Het beeld krijgt pas haar definitieve gedaante in de detaillering, en in de subtiele bewerkingen van oppervlak en vorm. “De eeuwenoude tradities van de beeldhouwkunst heb ik niet zonder meer over boord willen zetten”, aldus Siepman van den Berg.
Haar belangstelling gaat ook uit naar de abstracte kwaliteiten van sculptuur. Het verklaart haar liefde voor vroeg-Griekse mensfiguren in natuursteen, én voor de zuiver abstracte, koele werken van de twintigste-eeuwse Amerikaanse minimalisten Donald Judd en Robbert Morris. Haar werk beweegt zich in het spanningsveld tussen lichamelijkheid en constructie. Het maakt haar werk méér dan mimesis, meer dan nabootsing alleen, omdat haar torso’s ook de architectonische kwaliteiten van het menselijk lichaam tonen, van het ultieme natuurlijke bouwwerk.
Venere di matraia | 2018
In het werk van Eja Siepman van den Berg staat het menselijk lichaam centraal, waarbij ze altijd voor het lichaam van de jeugd kiest, en meestal het vrouwelijke. Ze bestudeert poses en vertaalt de bewegingen naar beelden van tijdloze perfectie en schoonheid. Dit heeft ze ook gedaan voor dit beeld dat gemaakt is van de natuursteen pietra de matraia, een zandsteen uit Italië. De bijnaam van dit beeld is inmiddels ‘de Venus van Apeldoorn’.
Venere di matraia is samen met de beelden van de overige winnaars te zien in het Apeldoornse Sprengenpark (Sprengenparklaan, tussen de Asselsestraat en de John F. Kennedylaan). Een overzicht van deze beelden vind je op de plattegrond, waar ook een korte wandelroute op is aangegeven.
Ring van Venus
Sieraadontwerper Katja Prins (Haarlem, 1970) heeft voor dit ontwerp gereflecteerd op de sculpturen van Eja Siepman van den Berg. “Wat me opvalt in haar werk, zijn de lichaamsvormen in combinatie met een zekere abstractie door het afsnijden van de ledematen en de hoofden van de modellen. Deze ring is gebaseerd op haar Venus; de harsvorm is een geminiaturiseerde kopie van de torso en er is een tegenvorm van zilver alsof de vorm wordt afgesneden. Op deze manier is de ring in dialoog met het werk van Eja, vertaald naar mijn eigen beeldtaal. De basis voor de ring verwijst naar de sokkels die haar beelden ondersteunen. Terwijl de sokkel fungeert als een voetstuk voor het hars / zilveren ‘beeld’, toont de open vorm van de sokkel de ring, precies in het midden. Het is tenslotte de Wilhelminaring.”
Lees meer over Katja Prins.
Venere Matraia
Je bent nog niet af. Je schepper is
met je klaar, maar voor jou begint het pas, jij
moet je leren verstaan met tegenwind
regenvlaag zon in het zenit. Jij moet nog
bladval en kilte verduren, het pure
verweren, vogels misschien die zullen
zingen van waar je
getopt opdat elk bij jou het lijf kan
verzinnen van zomaar een vrouw
of een beminde. Je staat daar
zo stil op je plaats als wacht je op
antwoord een vraag, alsof je verlangend
fantoomarmen uitstrekt naar die ene of juist alle
hunker hebt afgelegd. Je bent volmaakt
het beeld van voltooide staat: klaar
voor leven dat erover zal gaan.
Hester Knibbe (1946)
Wim Pijbes, Hester Alberdingk Thijm, Sandra Smets, Geertje Waanders en André Kruysen.
